Lezing XTC/LSD/Boobytraps

Er werd afgelopen maandag een lezing gehouden in Stad over XTC en LSD-labs, en een stukje over wiet plantages. We kregen de lezing van een OVD/AGS (adviseur gevaarlijke stoffen) uit de Zaanstreek en die wist ons een hoop te vertellen en te laten zien door middel van een Powerpoint-presentatie. Zo werden de stappen doorlopen:

Vooraf:
Voor het herkennen van een productieplaats is een beperkte instructie opgesteld. Indien een mogelijke (deel)productieplaats van synthetische drugs of een dumping van chemicaliën wordt aangetroffen zal er gewoonlijk een van de volgende functionarissen uit de regio ter plaatse komen:
- een officier van dienst of officier resp. adviseur ongevalbestrijding gevaarlijke stoffen van brandweer, of
- een officier van dienst of (milieu)technisch rechercheur van politie, tevens hulpofficier van justitie.
Deze maken een eigen beoordeling van de toestand en alarmeren zonodig de LFO. Daarnaast kan een ontmanteling voorzienbaar zijn, bijvoorbeeld als resultaat van een opsporingsonderzoek. Dan wordt een ontmanteling gepland. Bij geplande acties wil de LFO in een vroegtijdig stadium betrokken worden bij de voorbereiding. In goed overleg wordt dan een aanvalsplan opgesteld.

Kernthema’s:
Aanhouden verdachten
Alarmeren deskundigen
Afzetten plaats delict
Afblijven
Afwachten

Organisatie:
De LFO is onderdeel van het KLPD, Nationale Recherche, Unit Operationele Expertise. De LFO staat onder dagelijkse leiding van de Coördinator LFO. De LFO-experts van politie zijn in dienst van de Nationale Recherche. De LFO-experts van brandweer worden op contractbasis betrokken van de te vormen brandweerkennisregio's. Vooralsnog werkt de LFO met functionarissen uit enkele regionale brandweerkorpsen. De meldfunctie is gerealiseerd door samenwerking met (de meldkamer van) het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD).Vaste LFO-partners zijn:
het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), dat deskundigheid en onderzoekscapaciteit beschikbaar stelt en de contacten onderhoudt met het politielaboratorium te Amsterdam;
de Inspectie Verkeer & Waterstaat/Divisie Vervoer, voor deskundigheid op het aspect van vervoer gevaarlijke stoffen;
het openbaar ministerie vanuit haar landelijke reguliere opdracht (het optreden van het OM in concrete gevallen is aan de plaatselijke officier van justitie resp. rechter-commissaris).
Bij de totstandkoming van de LFO is ondersteuning verleend door de Vereniging Nederlandse Gemeenten Commissie Veiligheid, de Raad van Hoofdcommissarissen en de Raad van Regionaal Commandanten Brandweer.

De ontmanteling van (gewezen) productieplaatsen van synthetische drugs vormt een toenemende zorg van de overheid. Hierbij spelen grote risico's voor veiligheid en milieu. Eenduidige gegevensverzameling bij de ontmanteling van productieplaatsen kan een belangrijke bijdrage leveren aan de opsporing. Daarom is de Landelijke Faciliteit Ondersteuning Ontmantelen, kortweg LFO, ingericht. De LFO heeft tot taak:
in concrete gevallen te ondersteunen bij de ontmanteling van productieplaatsen van synthetische drugs en aanverwante incidenten zoals het ruimen van opslagplaatsen van drugsgerelateerde chemicaliën en dumpingen van drugsgerelateerde chemische afvalstoffen en
het versterken van de zorg voor een juiste aanpak van incidenten met synthetische drugs in ruime zin.
De LFO-werkwijze bij het ontmantelen van productieplaatsen van synthetische drugs is opgenomen in een eenduidige werkprocedure. Deze procedure is vastgelegd in de Handleiding Ontmanteling en betreft zowel de veiligheidsroutines als de sporenverzameling.De LFO omvat een coördinatiepunt, een meldpunt en LFO-experts: gekwalificeerde functionarissen van brandweer en politie. Deze LFO-experts begeleiden de daadwerkelijke ontmanteling en voeren deze gedeeltelijk zelf uit.

Door middel van foto's werd het ons duidelijk dat het hier om voorzichtigheid gaat en dat je dus niet het stroom eraf moet gooien, want dan gaat de koeling voor de productie op stop en dit kan dan grote gevolgen hebben.Dit omdat het proces ook gekoeld wordt via leidingen en wordt deze in eens onderbroken dan kan de vloeistof alleen maar heter worden, met het gevolg dat de boel explodeert.

Herkenning :

Het herkennen van een XTC- lab is niet eenvoudig. Er kan sprake zijn van bijvoorbeeld een productieplaats, een opslagplaats van chemicaliën of hardware of een tabletteerplaats enz. Meestal zijn diverse kenmerkende attributen aanwezig zoals: glazen kolven, verwarmingsmantels, kunststof vaten/jerrycans, metalen 60-200 litervaten, warmhuidplaatjes, mengapparaten, drukketels, vrieskisten, destilleerapparaten, poeders en pillen etc.

Gevaarlijke stoffen:

Ook talrijke soorten gevaarlijke stoffen kunnen worden aangetroffen zoals: zuren en logen (zoutzuur, zwavelzuur, natronloog e.d.), oplosmiddelen (aceton, ether, methanol e.d.), reactieve stoffen (ammoniak, raney nickel, natrium e.d.), en andere gevaarlijke (afval)stoffen (kwikafval). Alle stoffen kunnen uiterst giftig, brandbaar, bijtend, giftig, explosief of reactief zijn. Deze stoffen kunnen opgeslagen zijn in diverse verpakkingsmaterialen zoals kunststof verpakkingen van doorgaans 10, 20, 25 of 200 liter. Daarnaast zorgt de aanwezigheid van diverse soorten gassen in stalen drukhouders in diverse maten onder hoge druk voor een extra gevaarzetting. Met nadruk wordt er op gewezen dat nagenoeg nooit op buitenzijde van de verpakking de juiste gevaarsetikettering wordt aangetroffen: wat er opstaat zit er dus vaak niet in! Meten is dus pas weten!

Doen!
Indien men een pand betreedt waar zich een productieplaats zou kunnen bevinden: gebruik altijd explosie/zuurstof meters om explosieve mengsels te detecteren en het zuurstofgehalte (besloten ruimten!) te monitoren.
Draag bij binnentreden altijd beschermende handschoenen en kleding (overall).
Lijkt het een productieplaats, verlaat dan het pand onmiddellijk in afwachting deskundige ondersteuning.
Alarmeer direct de ROGS/AGS brandweer èn de technische recherche/milieuspecialisten van politie. Normaliter zullen dezen de LFO raadplegen en zo nodig inschakelen voor daadwerkelijke ondersteuning.
Verlaat het object, zet het af met lint, draag zorg voor permanente afzetting en wacht op deskundige ondersteuning.

Niet doen!
Schakel nooit de elektriciteit uit (hoofdschakelaar). Door het uitschakelen van de stroom kunnen koelwaterpompen, mixers, afzuiging e.d. stil komen te liggen. Daardoor kunnen processen uit de hand lopen, met binnen enige tijd een brand of een explosie tot gevolg. Daarnaast kan essentieel bewijsmateriaal worden vernietigd.
Draai geen kranen dicht. Door het afsluiten van een kraan kan een koelingproces onderbroken worden met fatale gevolgen zoals een brand of explosie. Verwijder evenmin slangen uit jerrycans of glaswerk.
Open geen vrieskisten of koelkasten. Eventueel in de vrieskist aanwezige jerrycans met chemicaliën veroorzaken dampen of gassen die kunnen exploderen. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat hoge concentraties van gassen of dampen worden ingeademd met ernstige kans op gezondheidsschade bij openen zonder adembescherming.
Ontsteek geen verlichting door schakelaars aan te zetten. Verlichting kan gesaboteerd zijn of vonkvorming veroorzaken.
Ga niet “alvast” zelf aan de slag, door bijvoorbeeld een afvalinzamelaar te bellen of de plaats delict op foto of video vast te leggen.
Geef geen rondleiding aan autoriteiten (burgemeester, officier van justitie, …).

Taken politie:

Bij het aantreffen van een productieplaats heeft de regiopolitie de volgende taken:

Verdachten:

Indien op- of rond de plaats delict verdachten worden aangetroffen, dan zal de regiopolitie deze direct aanhouden, verhoren en daarvan PV opmaken. Aangetroffen getuigen worden gehoord, er wordt een buurtonderzoek ingesteld.

Bevriezing en beveiliging gebied:

De regiopolitie zal het gebied rondom de locatie beveiligen en bevriezen, om sporenverlies en risico’s te voorkomen. Indien het productieproces operationeel is gebeurt dit bij voorkeur met ondersteuning van de LFO.

Inzet technische recherche/milieuspecialist van regiopolitie:

Deze functionaris zal, samen met de ROGS/AGS-brandweer het object inspecteren en zo nodig besluiten de LFO in te schakelen.Tijdens de ontmanteling zal in veel gevallen inzet van regionale technische recherche nodig zijn voor de vastlegging van sporen. Dit, in overleg met de LFO-expert politie.

Inzet hulpofficier en schrijver/griffier:
Tijdens de ontmanteling vindt op de plaats delict een doorzoeking ter inbeslagneming plaats. Daarom is een hulpofficier van justitie noodzakelijk en een schrijver voor vastlegging van zaken als basis voor het proces-verbaal. Deze schrijver treedt ook op als verbalisant voor inbeslagname en verwerking in BPS/X-pol. (N.B.: De LFO-expert politie neemt zelf nooit in beslag op een plaats delict).

Taken brandweer :

* Inzet ROGS/AGS

Deze functionaris zal, samen met de technische recherche/milieuspecialist van regiopolitie het object inspecteren en zo nodig besluiten de LFO in te schakelen.

* Inzet stand-by eenheid

Indien de ROGS/AGS een risico op brand- of explosie aanwezig acht zal de lokale brandweer een tankautospuit stand-by houden.
* Chemiepakdragers

In bijzondere gevallen kan tijdens de ontmanteling, op aanwijzing van de LFO-Expert, de inzet van lokale chemiepakdragers en een ontsmettingseenheid noodzakelijk zijn.

Taken gemeente:

* Contactpersoon burgemeester

Omdat het gezag over de openbare orde en de veiligheid bij de burgemeester berust, zal de gemeente voor de duur van de ontmanteling een contactpersoon aanwijzen. Bij grotere incidenten zal de burgemeester zich ter plaatse op de hoogte stellen.

* Opdracht tot berging en vernietiging

Nadat de zaak is gestabiliseerd en de sporen zijn veiliggesteld start de demontage en afvoer.

* Nazorg plaats incident/plaats delict

De gemeente zal na afloop van de ontmanteling de nazorg voor de plaats incident / plaats delict op zich nemen.

Openbaar ministerie:

Het parket zorgt voor een aanspreekpunt in de persoon van een officier van justitie. Deze neemt de verantwoordelijkheid voor de strafrechtelijke aspecten op zich.De officier neemt de beslissing tot het al dan niet starten van een locatiegericht strafrechtelijk onderzoek en het daartoe behorende besluit tot (aanvullende) sporenverzameling.

Logistieke aspecten:

Een ontmanteling kost minimaal vier uren vanaf de daadwerkelijke start. Bij een omvangrijke productieplaats kan dit zelfs meerdere dagen duren. De plaatselijke politie en brandweer zullen dus rekening houden met voeding en met aflossing (logistieke ondersteuning, nachtelijke bewaking plaats incident, aflossing hovj, TR en notulist enz.).

Aan het einde van de avond waren we flink op de hoogte van de hoe of wat tijdens een inzet met een XTC-lab en hoe je zoiets herkent.

Mocht je meer willen weten kijk dan eens op www.ontmantelen.nl (tevens de bron van dit artikel).